نمونه‌ها مثال : الف - آيه اكمال 78 . . . و روى عن ابى جعفر و ابى عبد اللّه ( ع ) انّ الآية نزلت بعد ان نصب النّبى ( صلّى اللّه عليه و آله ) عليّا علما للامّة يوم غدير خم منصرفة عن حجّة الوداع فانزل يومئذ : ( اليوم اكملت لكم دينكم ) 79 . . « از باقرين - عليهما السّلام - روايت شده كه درباره نزول آيهء اكمال فرمودند : پس از آنكه رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - على - عليه السّلام - را به عنوان سرپرست امّت خود در روز غدير خم منصوب كرد در آن زمان آيهء مذكور نازل شد . » مثال : ب - وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ . 80 از امام باقر - عليه السلام - نقل است كه فرمود : « اين آيه در شأن على - عليه السلام - نازل شد و آن هنگامى بود كه امام در بستر رسول اكرم خوابيد زيرا مشركين قريش تصميم به قتل حضرت گرفته بودند و بدين وسيله به هدف خود نائل نگشتند » عمر بن شبه نيز اين مطلب را گفته است . 81 2 - گاهى نادرستى روايات نزول را چون مغاير با ديدگاه فقهى اماميه مىداند ، آن را مطرود و مردود مىخواند . دربارهء نزول اين آيه « قتاده و حسن » گفتند : اين آيه در شأن معقل بن يسار ، پس از آنكه خواهرش طلاق گرفت و دوران عده را سپرى كرد و خواست مجددا با شوهرش ازدواج كند ، مانع وى گرديد ؛ نازل شده است . « سدّى » گفته است : اين آيه در شأن جابر بن عبد اللّه ، هنگامى كه مانع رجوع دختر عمويش جهت ازدواج مجدد گرديد ؛ نازل شده است ، آنگاه مفسر گرانقدر ، نظر خويش را چنين ابراز مىدارد : « هر دو وجه بنابر مذهب ما صحيح نيست زيرا برادر و پسر عمو نزد ما حق اعمال ولايت و سرپرستى نداشته و در اين صورت زن خود ولى خويشتن بوده و منع آن دو تأثيرى در تصميم زن ندارد . » 82 3 - چنان كه اشاره شد ؛ شيخ طوسى - قدّس سرّه الشريف - با استفاده از سبب نزول پاره‌اى از آيات و قرائن آن استطرادهايى را بيان مىدارد و به تبيين فضايل